Η ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΩΝ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΓΙΑΤΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ

   

Γνωστός στους διάφορους πολιτισμούς με διαφορετικά ονόματα ο Μάιος, ονομάστηκε έτσι από τη ρωμαϊκή θεότητα Maja ( Μάγια ), της οποίας το όνομα προήλθε με τη σειρά του από την ελληνική λέξη Μαία, μητέρα του Ερμή στον οποίο αφιερώθηκε ο μήνας. Σύμφωνα με τον τρόπο διαίρεσης του χρόνου στην Αρχαία Ελλάδα, ο Μάιος αντιστοιχούσε σε μέρος του Μουνιχιώνα και του Θαργηλίωνα, του μήνα που ο ήλιος θερμαίνει τη Γη.
    Στη λαϊκή αντίληψη η φυσιογνωμία του Μάη παίρνει τη μορφή της επικράτησης του καλοκαιριού κατά του χειμώνα, της νίκης της ζωής επί του θανάτου, της αναγέννησης. Ο εθιμικός εορτασμός έχει μακρότατη παράδοση με ρίζες που ανάγονται σε προχριστιανικές αγροτικές λατρευτικές τελετές που αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των αγρών και κατ'επέκταση και των ζώων και των ανθρώπων.
   Οι ιδιότητες της Φύσης προσωποποιήθηκαν από τους αρχαίους πολιτισμούς και προσκυνήθηκαν με τις μορφές συγκεκριμένων θεών, οι οποίοι θεωρήθηκαν επόπτες της φυσικής παραγωγής ή αίτιοι της βλάστησης των φυτών : η θεά Ίσιδα, ο Διόνυσος, η Δήμητρα, ο Απόλλωνας, η Χλωρίδα (Flora).
   Οι αρχαίοι Έλληνες, ως φλογεροί φυσιολάτρες, γιόρταζαν το άνοιγμα των λουλουδιών και τον ερχομό της άνοιξης με τα Ανθεστήρια, που διεξάγονταν αρχικά στην Αθήνα, όπου με μεγαλοπρέπεια βάδιζαν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που έφεραν άνθη. Έπειτα τα Ανθεστήρια διαδόθηκαν και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και πήραν πανελλήνια μορφή.
   Αργότερα, με το πέρασμα των αιώνων, η αρχική έννοια της Πρωτομαγιάς χάθηκε και τα έθιμα επιβίωσαν απλώς ως λαϊκές γιορτές, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, ανακήρυξη του βασιλιά ή της βασίλισσας του Μάη, χορός γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι-γαϊτανάκι. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας με εκδηλώσεις που απαντώνται στο λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών χωρών.
   Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι είναι σχεδόν το μοναδικό έθιμο που εξακολουθεί να μας συνδέει με την παραδοσιακή Πρωτομαγιά, τη γιορτή της άνοιξης και της φύσης. Στις μέρες μας, η Πρωτομαγιά με το μάζεμα των λουλουδιών για το πρωτομαγιάτικο στεφάνι ενισχύει τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση, από την οποία οι περισσότεροι έχουν απομακρυνθεί, ζώντας στις πόλεις.
  Παλιότερα το στεφάνι κατασκευαζόταν με βέργα από ευλύγιστο και ανθεκτικό ξύλο κλήματος ή άλλο και στολιζόταν με λουλούδια και κλαδάκια καρποφόρων δέντρων, όπως η αμυγδαλιά, η συκιά και η ροδιά, η πορτοκαλιά, η ελιά, η νερατζιά. Ακόμα το διακοσμούσαν με στάχυα από σιτάρι και κριθάρι, με κρεμμύδι αλλά και σκόρδο για το μάτι.Η χρησιμοποίηση πρασινάδας και όχι τόσο λουλουδιών με σκοπό με σκοπό τη μετάδοση της γονιμότητάς τους ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των μαγιάτικων συνηθειών.
  Στις μέρες μας έχουμε καθιερώσει στεφάνια από λουλούδια του αγρού ή του κήπου, τα οποία τοποθετούμε για μερικές μέρες στην κύρια είσοδο των σπιτιών μας. Δύσκολα μπορεί πια να ανιχνευθεί συμβολισμός στο σύγχρονο πρωτομαγιάτικο στεφάνι, αφού για τους περισσότερους δεν αποτελεί, ίσως, τίποτα περισσότερο από μια όμορφη και μυρωδάτη σύνθεση λουλουδιών, χωρίς να παραπέμπει σε συσχετισμούς, σύμφωνα με τους οποίους ''χαρίζει'' στους ενοίκους του σπιτιού υγεία, καλή τύχη, γονομότητα, ειρήνη, ευτυχία και ευφορία. Σίγουρα όμως η κατασκευή του χαρίζει ευφορία σε μεγάλους και μικρούς, που ξεφεύγοντας από την έντονη ζωή στην πόλη, αναζητούν τη χαρά της άνοιξης στην ολάνθιστη φύση.
   Η ιδέα του στεφανιού, του κύκλου που συμβολίζει την ενότητα, την αρμονία και την τελειότητα, είναι ιδιαίτερα ελκυστική, γι'αυτό σήμερα επεκτείνεται η δυνατότητα διακόσμησής του με οποιοδήποτε υλικό-εκτός των λουλουδιών- και επενδύεται ο συμβολισμός του με μηνύματα και ιδέες πανανθρώπινης αξίας.